1. Maximale vrijheid van de bewoner.
Een rusthuis is geen ziekenhuis maar een thuis voor de bewoner. Deze moet dan ook zijn volledige vrijheid behouden en deze mag slechts aan banden gelegd worden indien dit voor organisatorische redenen onontbeerlijk is.
algemene vrijheid
Aan elke bewoner moet gedurende zijn verblijf een volledige filosofische, godsdienstige en politieke vrijheid gewaarborgd worden en dit niettegenstaande de eventuele strekking van de eigenaar van het rusthuis.
Vrije keuze van arts
Elke opgenomen bewoner mag vrij een huisarts kiezen. In dringende gevallen kan het rusthuis zelf een arts contacteren. In geval één of meerdere artsen aan het rusthuis verbonden zijn mag de vrije keuze niet beperkt worden omwille van organisatorische redenen.
Beheer van gelden en goederen
Een bewoner mag in geen geval bij opname noch nadien verplicht worden het beheer van zijn gelden en/of goederen aan de inrichting, een beheerder van de inrichting of een personeelslid toe te vertrouwen.
Alleen indien dit schriftelijk met de bewoner werd overeengekomen en mits toezicht van een commissie voorgezeten door een magistraat, een notaris of een bedrijfsrevisor kan het beheer van de gelden en/of goederen van de resident of het bewaren ervan uitsluitend aan de dagelijks verantwoordelijke van de inrichting worden toevertrouwd.
De leden van deze commissie zijn tot geheimhouding verplicht. De eventuele kosten die dit toezicht met zich meebrengt mogen onder geen enkel beding individueel ten laste worden gelegd van de resident. Zij kunnen desgevallend alleen in de dagprijs worden verrekend.
Deze vrijheid kan wel beperkt worden in het kader van de O.C.M.W.-wetgeving inzake steunverlening en in het kader van de wetgeving rond voorlopige bewindvoering voor dementerenden.
Behoud van de kamer
Enkel mits uitdrukkelijk akkoord, reden vermeld in de overeenkomst of om een ernstige reden (storend gedrag, verbouwing van de instelling, gevaar voor de veiligheid) mag de bewoner naar een andere kamer of een plaats in een meerpersoonskamer verhuisd worden. Het nummer van de toegewezen kamer dient uitdrukkelijk in de overeenkomst vermeld te worden.
Bezoekrecht + bewoners gaan vrij in en uit
In een rusthuis zijn de bezoekuren vrij. Enkel om organisatorische redenen kan een voorkeur voor de meest geschikte uren geformuleerd worden. Eventuele beperkingen dienen uitdrukkelijk in het reglement van orde te worden vermeld.
Belangrijk om te vermelden is ook dat de bewoners, vrij zijn om het rusthuis te verlaten om bijvoorbeeld zelf ergens op bezoek te gaan, met vakantie te gaan, ... Een rusthuis is immers geen ziekenhuis.
Vrijheid van roken
Er kan een rookverbod opgelegd worden voor de gemeenschappelijke ruimten van het rusthuis, de meerpersoonskamers en - omwille van de veiligheid - bv. in bed. Elk rusthuis dient tenminste over twee zitkamers te beschikken, waarvan één voorbehouden voor rokers.
2. Infrastructuur
2.1 Gebouw
Bij elk bed en bij ieder sanitair moet een aan de toestand van de bewoner aangepast oproepsysteem aanwezig zijn.
Er moeten tenminste twee zitkamers zijn, waarvan één voor niet-rokers.
Kamers die na 1985 gebouwd zijn moeten minimum een oppervlakte hebben van 12 m², toilet niet inbegrepen. Deze kamers dienen over een toilet op de kamer te beschikken.
Meerpersoonskamers moeten minimum 8 m² per bewoner tellen, toilet niet inbegrepen
Er moet tenminste één lig-, zit- of stortbad per 20 personen voorhanden zijn.
2.2 Meubilair
In sommige rusthuizen mogen de bewoners geheel of gedeeltelijk zelf hun kamer inrichten. Indien de bewoner dit echter niet kan of wenst dient de instelling kosteloos minimaal het volgende meubilair ter beschikking te stellen: een bed, een hang- en legkast, een nachtkastje, een tafel, een stoel en een leunstoel.
2.3 Bedlinnen
Lakens, dekens en matrassen dienen door het rusthuis voorzien en onderhouden te worden. De lakens worden minimum om de 14 dagen en telkens als dit nodig is vervangen.
2.4 Maaltijden
Er dient per dag minstens één warme maaltijd opgediend te worden. Het voedsel moet in voldoende hoeveelheid beschikbaar zijn. Het moet gezond, afwisselend en aangepast zijn aan de gezondheidstoestand van de bewoner.
Het door de behandelende arts voorgeschreven dieet dient in acht genomen te worden. Voor de bereiding ervan mag geen supplement aangerekend worden.
Het menu dient tenminste één dag op voorhand op een goed zichtbare plaats uitgehangen te worden.
2.5 Dieren
Er mogen in het rusthuis geen dieren worden gehouden die hinderlijk zijn voor de bewoners of een gevaar kunnen opleveren voor de hygiëne in of rond de inrichting.
De meeste rusthuizen laten niet toe dat de bewoner een huisdier houdt. Soms worden wel vissen of een vogel toegelaten. Sommige rusthuizen hebben kleinvee of een gemeenschappelijke hond of poes die tot het rusthuis behoort.
3. Personeel
Er dient zowel ‘s nachts als overdag voldoende gekwalificeerd personeel aanwezig te zijn om zonder verwijl elke oproep te kunnen beantwoorden.
4. Inspraak
4.1 Bewonersraad
In elk rusthuis moet een bewonersraad worden opgericht die ten minste éénmaal per trimester vergadert. De raad wordt samengesteld uit bewoners van het rusthuis. De lijst met de namen van de leden moet op een goed zichtbare plaats worden uitgehangen. Van de vergaderingen wordt een verslag gemaakt dat ter inzage ligt van de bewoners en dat aan de dagelijks verantwoordelijke wordt bezorgd.
Wanneer de graad van verzorgingsbehoevendheid van de bewoners een efficiënte werking van de bewonersraad verhindert, kan eventueel een bewonersraad per afdeling of een vervangende of aanvullende familieraad georganiseerd worden.
4.2 Suggestie-, klachtenboek
In ieder rusthuis dient op een makkelijk toegankelijke plaats een register voor suggesties, bemerkingen of klachten aanwezig te zijn ten behoeve van de bewoners, de bewonersraad, bezoekers of familieleden. De persoon die een klacht formuleert moet steeds op de hoogte worden gebracht van het gevolg dat eraan wordt gegeven.
5. Opnameformaliteiten
5.1 Verslag maatschappelijk werker
Bij de opname dient aan de inrichting een verslag te worden overgelegd van een maatschappelijk werker verbonden aan een openbaar bestuur of een erkende sociale voorziening. Uit dit verslag moet blijken dat met de oudere de verschillende mogelijkheden van hulpverlening werden onderzocht en besproken en dat de oudere beslist voor de opname in de vermelde inrichting.
In geval van dringende opname dient het verslag uiterlijk acht dagen na de opname te worden overgelegd. De bedoeling van het sociaal verslag is het vermijden dat een oudere tegen zijn zin in een rusthuis geplaatst wordt. Daarom dient er ook effectief een gesprek plaats gehad te hebben in principe met de oudere zelf.
5.2 Thoraxonderzoek
Alvorens in de inrichting opgenomen te worden, dient elke bewoner een geneeskundig attest en de uitslag van een radiologisch onderzoek van de thorax over te leggen waaruit blijkt dat er geen beletsel is tegen de opname of het verblijf in een rusthuis.