Je partner, ouder of goede vriend wordt zorgbehoevend en jij gaat voor hem of haar zorgen. Het lijkt logisch. Je stelt je er geen vragen bij, want je vindt het normaal dat je de mensen die je dierbaar zijn, helpt wanneer ze hulp nodig hebben.
Toch is mantelzorg niet evident. Voor iemand zorgen, kan erg zwaar zijn. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Vaak weet je als mantelzorger niet waar je aan begint. Naargelang het ziekteproces van de zorgbehoevende evolueert, kan die steeds meer afhankelijk worden van jouw zorgen. Na een tijdje kan de zorg zoveel tijd in beslag nemen, dat je geen tijd meer hebt voor jezelf.
Het kan ook zijn dat niet alles loopt zoals verwacht. Dit kan tot frustraties leiden. Het gevaar dat het allemaal te veel wordt, is dan erg groot. Dit kan een negatieve invloed hebben op de zorg die je verleent en ook op de relatie die je met de zorgbehoevende hebt.
Daarom is het belangrijk dat je als mantelzorger niet alleen voor je naaste, maar ook goed voor jezelf zorgt! Alleen dan kan je de zorg volhouden. We geven je enkele tips.
1. Neem de tijd om dingen te doen die je graag doet.
Ga eens fietsen, shoppen, naar een vriend(in), enz. Je kan de zorg dan even van je afzetten waardoor je de batterij opnieuw kan opladen.
2. Durf neen zeggen.
Dit is helemaal niet eenvoudig, maar wel noodzakelijk. We hebben immers allemaal een grens. Wanneer die (meermaals) overschreden wordt, wordt het teveel en zullen de spanningen en frustraties zich opbouwen.
Het is uiteraard niet evident om neen te zeggen. Je wil immers de zorgbehoevende zo goed mogelijk helpen. Maar hierdoor neem je vaak meer op je schouders dan je kan dragen. En dat moet vermeden worden, want als je het te ver laat komen, kan de hele zorgrelatie in gevaar komen.
3. Blijf niet zitten met je vragen.
Spreek gerust de andere hulpverleners aan die ook een deel van de zorg op zich nemen. Zij kunnen met heel wat vragen helpen of kunnen je advies geven.
Praat ook met anderen als je met een probleem zit. Gedeeld leed kan je beter dragen. Je vrienden, familie of andere hulpverleners kunnen een luisterend oor zijn. Vergeet hierbij de zorgbehoevende zelf niet. Het kan geen kwaad om het probleem met hem of haar persoonlijk te bespreken. Je kan er dan misschien samen uit geraken.
4. Schakel ook eens iemand anders in.
Hoe meer personen de zorg dragen, hoe beter. Je vermijdt overbelasting door de zorg niet alleen op jou te nemen. Durf anderen te vragen om ook eens de zorg op zich te nemen. Voel je hier niet schuldig bij! Als mensen zelf hulp aanbieden, ga hier dan zeker op in. Hoe meer je het werk kan verdelen, hoe langer je het zal volhouden.
5. Zeg wanneer het je te veel wordt.
Elke mantelzorger heeft wel eens een moment dat het allemaal wat te veel wordt. Krop dit niet op, maar spreek erover met iemand. Misschien kan iemand (tijdelijk) (een deel van) de zorg overnemen. Gewoon al je verhaal kunnen doen, kan ook opluchtend werken.
6. Maak duidelijke afspraken
Wanneer er verschillende hulpverleners (mantelzorgers en/of professionelen) betrokken zijn, is het erg belangrijk dat je duidelijke afspraken maakt. Wie doet wat? Wanneer komt wie? Enzovoorts. Ruzie tussen de verschillende hulpverleners, maakt de mantelzorgsituatie alleen maar zwaarder.
Ook met de zorgbehoevende moet je goede afspraken maken. Het is belangrijk dat hij of zij weet wat hij wel of niet van jou kan verwachten.
7. Luister goed naar je lichaam.
Je lichaam is een ideale barometer die aangeeft wanneer iets te zwaar wordt. Verschillende lichamelijke klachten kunnen er op wijzen dat je je grens al lang hebt overschreden. Indien je hier geen rekening mee houdt, kan je ook zelf medische problemen krijgen.
Ondanks al deze tips, blijft mantelzorg een niet te onderschatten taak. Daarom is het ook belangrijk om na te gaan welke taken je eventueel kan uitbesteden.
Er bestaan erg veel thuiszorgdiensten die je kunnen komen helpen met poetsen, koken, taken in de tuin, enz. Hier vind je daarover meer informatie.
Ga ook eens na of je beroep kan doen op oppasdiensten. Op die manier kan jij er even tussenuit en tijd voor jezelf nemen. Neem voor meer informatie contact op met je ziekenfonds.