De verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering
De sociale zekerheid in België omvat verschillende sectoren, waaronder bijvoorbeeld de pensioenen, de werkloosheidsuitkeringen, de kinderbijslag... en de ziekte- en invaliditeitsverzekering.
Het beheer van de ziekte- en invaliditeitsverzekering is toevertrouwd aan de ziekenfondsen en de Landsbonden van de ziekenfondsen. De wetgeving spreekt ter zake van "verzekeringsinstellingen". Zij staan onder toezicht van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv). Er bestaan vijf verzekeringsinstellingen, evenals één rijksinstelling, de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (HKZIV), en de kas der geneeskundige verzorging vand e N.M.B.S.
In het kader van de verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering vervullen de ziekenfondsen hun opdracht in twee sectoren.
De eerste sector is die van de geneeskundige verzorging, waar de ziekenfondsen instaan voor de terugbetaling van medische kosten.
De tweede sector is de sector van de uitkeringen, waarbij de ziekenfondsen een vervangingsinkomen toekennen aan de loontrekkenden en zelfstandige arbeiders die arbeidsongeschikt worden. Ook de moederschapsuitkering situeert zich in deze sector.
De vrijwillige en aanvullende verzekering
Om te voorzien in de leemten van de verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering, bieden de ziekenfondsen bepaalde voordelen en diensten aan in hun vrijwillige en aanvullende verzekering.
De financiële middelen van de vrijwillige verzekering bestaan uit bijdragen van de leden. Alleen nog de kleine risico’s voor zelfstandigen genieten van een overheidstoelage.
Er moet op gewezen worden dat de Landsbond en daarbinnen elk ziekenfonds, vrij is specifieke diensten te organiseren in functie van de noden van haar leden.
Zonder volledig te willen zijn, halen we bij wijze van voorbeeld de voornaamste voordelen en diensten aan.
Eerst en vooral zijn er de financiële voordelen.
Zoals bijvoorbeeld: de dekking tegen de kleine risico’s voor de zelfstandigen en hun gezin, de hospitalisatieverzekering, de tegemoetkoming ziekenvervoer, de reisbijstandsverzekering, de tegemoetkoming voor implantaten en prothesen, de tegemoetkoming in endoscopische ingrepen.
Naast deze geldelijke voordelen hebben de ziekenfondsen sedert verscheidene jaren een net van diensten uitgebouwd teneinde hun aangeslotenen een volledig gezondheidszorgaanbod te kunnen bieden.
Zoals:
- uitleendiensten voor hulpmaterialen en mediotheken
- centra voor thuiszorg (gezins- en bejaardenhulp, huishoudelijke hulp, ziekenoppas, thuisverpleging, enz.)
- instellingen voor herstelkuren
- poliklinieken
- socio-culturele verenigingen voor vrouwen, jongeren, gehandicapten en gepensioneerden
Hulpverlening, voorlichting en begeleiding
Naast materiële hulpverlening hechten de ziekenfondsen veel belang aan juridische en sociale hulpverlening. Hiertoe werden diensten rechthulp en rechtsbijstand uitgebouwd en centra voor algemeen welzijnswerk.
Het Nationaal Verbond en de ziekenfondsen ontwikkelen tevens tal van projecten op het vlak van de gezondheidspromotie. Zoals de naam het zelf zegt, wordt aldus gepoogd bij te dragen tot een beter gezondheidsgedrag van de burgers.