Voor vele mensen is coeliakie een onbekende ziekte. Bovendien heerst er over glutenvrije voeding veel onwetendheid. Coeliakiepatiënten die op reis gaan, zijn dan ook genoodzaakt een karrenvracht speciale levensmiddelen mee te slepen. Niets daarvan in Ischgl, een gerenommeerde en bij Vlamingen zeer populaire vakantiebestemming in Tirol.
100 procent glutenvrij
Het Goldener Adler Hotel in Ischgl is enig in zijn soort. De dagelijkse leiding is in handen van Hermine Kurz, die van kindsbeen af geen gluten – een eiwit dat voorkomt in tarwe, haver, rogge, gerst, spelt en kamut – kan verteren. Bijgevolg maakt haar lichaam antistoffen aan. Deze allergische reactie beschadigt het slijmvlies van de dunne darm, die cruciaal is in de spijsvertering en zorgt voor de opname van vitamines, mineralen en andere voedingsstoffen. Bij kinderen kan glutenintolerantie zelfs leiden tot groeiachterstand. "Na een dunne darmbiopsie was de diagnose zo klaar als een klontje: coeliakie," blikt Hermine Kurz terug. "Van de ene dag op de andere zijn heel wat levensmiddelen eensklaps verboden. ‘Gewoon’ brood, gebak en deegwaren moeten worden vervangen door glutenvrije varianten. Maar in voeding zitten ook veel ‘verborgen’ gluten. Denk aan cornflakes, bereide vleessoorten zoals worst en salami, visconserven, bouillonblokjes, soja, mayonaise, slasauzen, chocolade, yoghurt en ijs. Voor de bereiding van het glutenvrije dieet deden mijn ouders een beroep op onze chef-kok. Die maakte er zijn specialisatie van waardoor alsmaar meer artsen in Oostenrijk hun coeliakiepatiënten doorverwijzen naar ons familiehotel. Al meer dan dertig jaar bieden wij als een van de weinige hotels in Europa honderd procent glutenvrije maaltijden aan."
Onverbiddelijk streng
Koken zonder gluten vraagt een complete omschakeling. "Glutenhoudende en glutenvrije etenswaren moeten altijd gescheiden worden bewaard en mogen absoluut niet met elkaar in aanraking komen," zegt Hermine Kurz. "Een beetje paneermeel of broodkruimeltjes met tarwe in een botervlootje zijn al nefast. Om besmetting te voorkomen, gebruiken onze koks nieuwe, ongeopende verpakkingen van bijvoorbeeld maïzena, rijst of aardappelmeel. Alle keukenmaterialen zijn grondig schoongemaakt en ons personeel wast steeds de handen voordat het begint aan de bereiding van een glutenvrije maaltijd. Ze werken met propere werkbladen, voorkomen het stuiven van ‘gewoon’ meel en puddingpoeder, snijden vleeswaren, kaas en glutenvrij brood op een aparte snijmachine en gebruiken geen frituurolie of vet waarin frieten, schnitzels of andere niet-glutenvrije producten zijn gebakken. Daarnaast gaat onze chef-kok aan het begin van elk nieuw seizoen bij al onze leveranciers na of de producten die wij afnemen nog volledig glutenvrij zijn. Zoniet worden ze onverbiddelijk vervangen."
Vlag dekt de lading
De glutenvrije spijzen die in het restaurant van het Goldener Adler Hotel worden geserveerd, verschillen uiterlijk niet van de ‘gewone’ gerechten. De deegwaren, pizza’s, rijst, toetjes, … ze smaken stuk voor stuk naar nog. Hermine Kurz: "Onze hotelgasten kunnen dagelijks kiezen uit drie tot vier hoofdmenu’s. Coeliakiepatiënten maken een keuze uit identiek dezelfde menu’s. Hun maaltijden worden uiteraard honderd procent glutenvrij bereid. Het keukenpersoneel kenmerkt deze gerechten door een vlaggetje, soepen krijgen een servetje onder het bord. Zo kunnen glutenvrije en glutenhoudende bereidingen onderling niet worden verwisseld."
Opmerkelijk is de uitgebreide gluten- en lactosevrije ‘broodkaart’ van het hotel. Van koren- tot kruidenbrood, van kastanje- tot spekbrood. "In andere hotels moeten coeliakiegasten hun brood zelf meebrengen," vertelt Hermine Kurz. "Wij maken ons brood zelf. Met de broodkaart kan je op voorhand het brood van je voorkeur reserveren."
Koken op de alm
Net buiten Ischgl, op 1800 meter hoogte en midden in het wondermooie Silvrettagebergte ligt Klein Zeinis, de ‘Sommerhütte’ van het Goldener Adler Hotel. Op dit idyllische plekje wordt tijdens het zomerseizoen een keer per week het ontbijt opgediend. Ovenvers brood, biologische eieren, hormonenvrij spek, kruiden uit de eigen tuin, zelfgemaakte aalbessen- en frambozengelei, … en dat alles glutenvrij! In het huisje op de alm organiseert het hotel ook kosteloze kookcursussen voor zijn gasten.
"Andrea Hiller, zelf coeliakiepatiënte en dieetassistente, bereidt er in de zomer dagelijks allerlei recepten om aan te tonen dat je alles kan klaarmaken met glutenvrije ingrediënten," legt Hermine Kurz uit. Ze bakt brood in de oven, geeft kooktips en gaat in op de individuele wensen van de cursisten."
Erik Cajot
Info: www.goldener-adler.at en www.ischgl.com
Lezersreis
Ten behoeve van coeliakiepatiënten – en hun familie - organiseert S-magazine in de tweede helft van juli 2007 een lezersreis naar hotel Goldener Adler. In samenwerking met S-Reizen werkt de redactie een gevarieerd weekprogramma uit dat rekening houdt met de persoonlijke wensen van de deelnemers. Gezien het specifieke karakter van deze lezersreis beperken wij het aantal deelnemers tot een dertigtal. De heen- en terugreis gebeuren per luxeautocar. Maar je kan vanzelfsprekend ook met de eigen wagen naar Ischgl reizen.
Belangstellenden kunnen telefonisch contact opnemen met S-Reizen op het nummer 02 515 04 73 (tijdens de kantooruren) of mailen naar s-reizen@socmut.be.
Tegemoetkoming drukt hoge dieetkosten voor coeliakiepatiënten
Het glutenvrije dieet is vandaag de enige doeltreffende behandeling voor patiënten met glutenintolerantie of coeliakie, maar het is niet goedkoop. Sinds 1 juni kunnen coeliakiepatiënten evenwel een vergoeding tot 19 euro per maand ontvangen als tegemoetkoming in de kosten van de dieetproducten.
Om in aanmerking te komen voor de vergoeding heb je een attest nodig van een kinderarts of van een specialist maagdarm of inwendige geneeskunde. Dit attest bezorg je aan het ziekenfonds. Hier breng je ook maandelijks de aankoopbewijzen van de dieetproducten binnen.
De terugbetaling is beperkt tot 24 maanden, maar kan worden verlengd op verzoek van de behandelende arts. Het aanvraagformulier kan je verkrijgen aan het loket van je ziekenfonds of je kan het downloaden via www.socmut.be.
Jonas mag geen koek
Voor kinderen met coeliakie is er het boek Jonas mag geen koek, uitgegeven door Bond Moyson Oost- Vlaanderen, VIVA-SVV en factor10. Dit is het spannende verhaal van de kleine Jonas, die allergisch is voor gluten. Wanneer hij voor het eerst naar school gaat, vinden de andere kinderen hem een beetje vreemd omdat hij geen koekjes eet… Jonas mag geen koek is een leuk verhaal voor kinderen van 3 tot 7 jaar, kost 5 euro en kan je bestellen via gezondheidsbevordering.bmovl@socmut.be of via het telefoonnummer 09 333 57 40. Voor leerkrachten is eveneens een educatieve werkmap beschikbaar.
Leven met coeliakie
De Dienst Gezondheidsbevordering van de Socialistische Mutualiteiten heeft een gratis folder uitgebracht over coeliakie: Leven met coeliakie.
Je kan de folder downloaden of bestellen via www.gezondweb.be of op het nummer 02 515 04 42.