Onderzoek wijst uit dat 60% van de Vlaamse 55-plussers deel uitmaakt van een driegeneratiefamilie en 17% zelfs van een viergeneratiefamilie. De relatie tussen de grootouder en het kleinkind is tegenwoordig langduriger en duurzamer dan ooit tevoren.
Professor Telidja Klaï van de vakgroep Ontwikkelings- en Levenslooppsychologie (VUB) heeft de rol van ouderen binnen familienetwerken bestudeerd. "Het grootouderschap voegt een nieuwe dimensie toe aan het leven van de 55-plussers," zegt Telidja Klaï. "Het heeft invloed op hun levenstevredenheid. Ook jongeren evalueren de grootouder-kleinkindrelatie als positief. Kenmerkend voor deze relatie is de hoge graad van intimiteit en de afwezigheid van conflicten."
Kinderoppas bij uitstek
Telidja Klaï: "Naast financiële redenen, lange wachtlijsten en een gebrek aan flexibiliteit binnen de kinderopvang, spelen vooral maatschappelijke veranderingen in het familiesysteem – waarin beide ouders voltijds uit werken gaan – een rol. Dat hedendaagse, actieve grootouders de rol van ‘kinderopvangers’ vaak krijgen toegewezen, is niet verwonderlijk. Hun groot engagement, hun bewezen competentie en hun unieke band met het kind zijn van een onschatbare waarde!"
Ouders waarderen de hulp die de grootouders – hun ouders – kunnen bieden op het vlak van gezinsondersteuning en opvoeding. Mensen jonger dan 42 bevinden zich in een levensfase waarin ze een aantal rollen op zich nemen: carrière, gezin, zinvolle vrijetijdsinvulling. Ze zijn voortdurend op zoek naar een succesvolle en duurzame combinatie van die rollen. De drukte van het hedendaagse leven jaagt mensen voort en veroorzaakt vaak een gebrek aan tijd, tijd die grootouders op ‘verdiende rust’ voor een deel aan hun kleinkinderen kunnen schenken.
Wereld van verschil
S-Plus toetste deze theorieën bij twee trouwe deelnemers aan de herfstmidweek Leon Vandevelde (66) en Marie-Jeanne Dierick (67). Doorheen de jaren hebben ze een nauwe en stabiele relatie opgebouwd met hun kleinkinderen Jens (15) en Silke (13). Zij zijn dol op hun grootouders en komen bijna dagelijks op bezoek. Leon: "Vroeger deden we alles samen: op weekend gaan, pretparken bezoeken, fietsen… Onze relatie is geëvolueerd nu hun kindertijd stilaan voorbij is. We kunnen al eens serieus praten en proberen hen te helpen met hun schoolwerk. De relatie die ik vroeger met mijn grootouders had, is in geen enkel opzicht te vergelijken met wat ik vandaag samen met mijn kleinkinderen beleef. Nu krijg je als grootouder veel meer kans om te genieten van alle momenten samen. Dat maakt een wereld van verschil." Marie-Jeanne: "Toch verwennen we Silke en Jens niet. Een behoorlijk rapport vinden we normaal, daar hoeven we toch geen speciale beloning voor te geven? Langer opblijven is er ook niet bij. Eigenlijk vind ik dat ze bij ons soms minder mogen dan bij hun ouders."
Sarah Van Humbeeck