Als je ziek bent, is het belangrijk dat de dokter perfect weet wat er aan de hand is. Enkel op die manier kan hij een juiste diagnose stellen. Zonder juiste diagnose kan de ziekte niet naar behoren worden behandeld. Daarnaast moet jij als patiënt goed op de hoogte zijn van de therapie (medicatie, dieet, revalidatie, …) die je moet volgen. Een therapie heeft immers weinig zin als je ze niet correct opvolgt.
Communicatiestoornissen
Goede communicatie tussen de dokter en de patiënt is dus belangrijk. Toch loopt dit niet altijd even vlot. Een belangrijke communicatiestoornis wordt veroorzaakt door het feit dat artsen niet zijn opgeleid om medische problemen systematisch aan te pakken. Elke dokter heeft een hele bibliotheek aan kennis in zijn hoofd. Hij heeft de neiging om die meteen te overlopen wanneer je bij hem komt met een klacht.
Jij zegt bijvoorbeeld tegen de dokter dat je keelpijn hebt. De dokter kijkt misschien meteen in je keel en hij betast de halsklieren. Daarna volgt een uitleg met veel moeilijke woorden, een voorschrift voor een geneesmiddel en klaar is Kees. Terwijl jij je gewoon zorgen maakte over het mondelinge examen van morgen dat je nu misschien niet kan afleggen.
Informatie geven
Het is niet altijd evident voor een dokter om de hulpvraag achter de klacht aan de oppervlakte te brengen. Bovendien hoort bij al die verschillende hulpvragen een ander antwoord. Vaak heeft de patiënt nood aan geruststelling en is het een kwestie van meer tijd te besteden aan de patiënt, wat niet altijd mogelijk is in geval van een volle wachtzaal.
Het is belangrijk om bij een doktersbezoek zo veel mogelijk informatie te geven. Achter je klacht kan veel meer zitten, maar een dokter is geen helderziende. Je moet dus zelf meer vertellen. Doe je verhaal grondig en gedetailleerd. Wat voor jou een detail is, kan voor de dokter van cruciaal belang zijn om de juiste diagnose te stellen. Probeer niets te verzwijgen. Een schaamte- of schuldgevoel is nergens voor nodig en helpt je niet vooruit. Vermeld ook wat je zelf al hebt gedaan: een pijnstiller genomen, gerust, zalf gesmeerd, enzovoort. Ook alternatieve behandelingen zijn vermeldenswaardig.
Informatie krijgen
Naast het geven van informatie is ook het krijgen van informatie belangrijk. Vraag uitleg wanneer je iets niet snapt. Het is normaal dat je niet alles begrijpt van wat de dokter zegt. Artsen gebruiken soms een erg beknopte uitleg of gebruiken dokterslatijn. Ze staan er niet altijd bij stil dat de rest van de wereld hun kennis niet deelt of hun vakjargon niet begrijpt. Vraag eventueel extra informatie – zoals een folder of een internetsite – om thuis in alle rust door te nemen. Bij je volgende bezoek kan je dan gerichter vragen stellen. Vraag duidelijk aan de dokter welke de waarschuwingssignalen zijn in jouw situatie. Bij welke nieuwe symptomen moet je de dokter sneller dan afgesproken opnieuw contacteren?
Als patiënt heb je recht op alle informatie om inzicht te krijgen in jouw gezondheidstoestand. Een arts is verplicht om alle – ook negatieve – informatie te verstrekken. Deze informatie moet in een duidelijke, begrijpbare taal worden gegeven. In principe moet dit mondeling gebeuren, maar wanneer de patiënt erom verzoekt of wanneer de arts het wenselijk acht, kan de informatie schriftelijk worden bevestigd. Je kan als patiënt ook uitdrukkelijk kiezen om geen informatie te krijgen over je gezondheidstoestand. Dit moet je dan wel duidelijk meedelen aan de arts. Enkel wanneer het niet-weten een ernstig gevaar kan betekenen voor jouw gezondheid, is de arts verplicht om je toch alle informatie mee te delen.
Claire De Brabandere en Sophie Beyers
Met medewerking van dokter
Lucas Ceulemans, faculteit geneeskunde Universiteit Antwerpen